Wydarzenia geopolityczne mogą rozwijać się bardzo dynamicznie, wywołując nagłą presję finansową i operacyjną. Przykładem są niedawne wydarzenia w Meksyku – zabójstwo przywódcy kartelu doprowadziło do eskalacji przemocy w wielu regionach kraju. W efekcie przedsiębiorstwa musiały mierzyć się z zakłóceniami w pracy zespołów, przerwami w łańcuchach dostaw i logistyce oraz spowolnieniem handlu transgranicznego.
W takich warunkach wiele organizacji może mieć poczucie braku kontroli nad ryzykiem, które jest nieprzewidywalne i zmienne. Nie oznacza to jednak, że nie da się na nie przygotować.
Kluczowe jest przesunięcie uwagi z prób przewidywania konkretnych zdarzeń na identyfikację własnych podatności oraz określenie tzw. tolerancji na ryzyko geopolityczne. Takie podejście wykorzystuje sprawdzone metody, które wspierają zespoły zarządzania ryzykiem, finansów i kadr zarządczych w podejmowaniu bardziej świadomych i mniej reaktywnych decyzji.
Odpowiednio zaprojektowane podejście pozwala budować odporność organizacji na skutki zdarzeń geopolitycznych. Poniżej przedstawiamy kluczowe elementy takiego modelu.
Dlaczego warto określić tolerancję na ryzyko geopolityczne?
Zdefiniowanie tolerancji na ryzyko geopolityczne pozwala określić w sposób mierzalny, jakie obciążenia organizacja jest w stanie udźwignąć w sytuacji wystąpienia niekorzystnych zdarzeń.
Bez takiego punktu odniesienia firmy częściej reagują doraźnie na kolejne zakłócenia, zamiast świadomie decydować, gdzie inwestować, gdzie ograniczać ryzyko, a gdzie zmieniać model operacyjny.
Wyznaczenie tolerancji na ryzyko zwiększa też pewność działania – pozwala przejść od zarządzania kryzysowego do podejścia strategicznego, w którym odporność jest integralnym elementem funkcjonowania organizacji.
Dla kadry zarządzającej oznacza to spójne, uporządkowane i oparte na danych finansowych narzędzie do oceny, jaką skalę strat organizacja może ponieść w wyniku zmian geopolitycznych, bez naruszenia stabilności finansowej.
Jak rozumieć tolerancję a ryzyko geopolityczne w ujęciu finansowym?
Tolerancja na ryzyko geopolityczne polega na przełożeniu zdarzeń geopolitycznych na konkretne wskaźniki finansowe.
Oznacza to określenie granic, których przekroczenie prowadziłoby do nieakceptowalnego pogorszenia wyników, płynności finansowej lub ciągłości działania.
Granice te odpowiadają parametrom finansowym stosowanym już w odniesieniu do innych ryzyk w organizacji. Ich jasne określenie pozwala decydentom świadomie wybierać, czy dane ryzyko należy ograniczyć, przenieść (np. poprzez ubezpieczenie), zatrzymać czy całkowicie go unikać.
Przykładowo można oszacować:
- jak długo zamknięcie portu opóźni produkcję,
- jaką utratę przychodów spowoduje wycofanie się z danego rynku,
- jak ograniczenia walutowe wpłyną na transfer środków finansowych.
Wyrażenie tych skutków w wartościach finansowych i w określonych horyzontach czasowych (np. tydzień, miesiąc, trzy miesiące) pozwala ustalić akceptowalne poziomy strat – takie jak maksymalny spadek przychodów, dopuszczalny przestój operacyjny, obciążenie kapitału obrotowego czy wpływ na wynik finansowy.
Jeśli analiza scenariuszowa pokazuje, że potencjalne straty przekraczają te poziomy, oznacza to konieczność podjęcia działań – np. dywersyfikacji dostawców, przeniesienia produkcji bliżej rynku docelowego, zmiany zakresu ochrony ubezpieczeniowej czy wycofania się z danego rynku.
Dla zarządu oznacza to spójną podstawę do podejmowania decyzji o ekspansji, wstrzymaniu działalności lub wyjściu z określonych regionów.
Jak zbudować model tolerancji na ryzyko geopolityczne?
Pierwszym krokiem jest zebranie w jednym miejscu informacji o kluczowych zasobach i zależnościach organizacji. Chodzi o pełny, globalny obraz obejmujący lokalizację aktywów, pracowników, zakładów produkcyjnych, kluczowych dostawców oraz głównych rynków sprzedaży.
W większości firm dane te już istnieją, ale są rozproszone między różnymi jednostkami i regionami. Ich konsolidacja pozwala dostrzec zależności i koncentracje ryzyka, które wcześniej mogły pozostawać niewidoczne.
Kolejnym krokiem jest analiza scenariuszy, które mogą mieć największy wpływ na działalność i wyniki finansowe. Powinny one uwzględniać wpływ zakłóceń na poziom zapasów, rentowność, realizację zobowiązań wobec klientów, bezpieczeństwo pracowników oraz ciągłość działania.
Dzięki temu można zidentyfikować najbardziej wrażliwe obszary działalności oraz miejsca, w których potencjalne skutki finansowe mogą być największe.
Na tej podstawie wyznaczone progi tolerancji mogą następnie wspierać decyzje inwestycyjne, strategię rynkową, podejście do ubezpieczeń oraz planowanie operacyjne.
Gdy decyzje są podejmowane w oparciu o wspólny, mierzalny model, organizacja jest lepiej przygotowana na zakłócenia geopolityczne – niezależnie od tego, gdzie i kiedy wystąpią.
Zwiększ kontrolę nad wpływem ryzyk geopolitycznych na wyniki finansowe swojej organizacji. Skontaktuj się z naszymi ekspertami w obszarze ryzyk politycznych i zarządzania ryzykiem przedsiębiorstwa.
Zastrzeżenie
Autorzy
