Resultaten van de WTW Verzuimmanagement enquête, 2026
Stijgend ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid zijn de afgelopen jaren een groeiende zorg geworden in Nederland. Het toenemende aantal verloren werkdagen door verzuim en langdurige gezondheidsproblemen zorgt voor oplopende kosten en operationele uitdagingen voor werkgevers. Voor veel bedrijven is de vraag hoe zij deze lasten kunnen verlichten en beheersen. Dit terwijl sprake is van toenemende mentale gezondheidsproblemen en aandoeningen aan het bewegingsapparaat, als gevolg van een vergrijzende beroepsbevolking.
Uit de resultaten van onze enquête in 2026 blijkt dat werkgevers een bredere, meer strategische benadering kiezen om verzuim te beheersen, waarbij ze scherp letten op de kosten. Zij streven ernaar verzuimbeleid te integreren in de totale HR-strategie en om managers in staat te stellen problemen effectief aan te pakken. Tegelijkertijd is er steeds meer aandacht voor preventie, waarbij bedrijven het welzijn van medewerkers centraal stelt. Tot slot proberen werkgevers grip te houden op de kosten door meer waarde uit hun dienstverleners te halen, gericht actie te ondernemen bij langer durend verzuim en data-analyse in te zetten om de achterliggende oorzaken beter te begrijpen.
Hier zijn vier belangrijke inzichten uit de survey.
Verzuim is voor Nederlandse bedrijven een steeds grotere zorg. Een derde (34%) meldt een toename van het kortdurend verzuim in de afgelopen twee jaar, terwijl 68% spreekt van een stijging van langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid in dezelfde periode. Naarmate het verzuim toeneemt, lopen ook de kosten op. Ongeveer drie op de vijf (57%) werkgevers geeft aan uitdagingen te ondervinden door stijgende kosten als gevolg van verzuim, en een derde (33%) ziet de kosten door arbeidsongeschiktheid oplopen (figuur 1).
In het afgelopen decennium zijn mentale gezondheidsproblemen, met name angst en depressie, aanzienlijk toegenomen, vooral onder jongeren [1]. Mentale gezondheidsproblemen zijn een groeiende oorzaak van verzuim geworden, en veel werkgevers voelen zich minder goed toegerust om hiermee om te gaan. Daardoor geeft 65% van de bedrijven aan dit als een belangrijk aandachtspunt te zien. De volgende prioriteit voor werkgevers zijn aandoeningen aan het bewegingsapparaat (63%), waarvan wordt verwacht dat ze alleen maar toenemen, naarmate de bevolking vergrijst.
In reactie op bovenstaand punt heroverwegen Nederlandse werkgevers hun verzuimbeleid, waarbij een duidelijke verschuiving zichtbaar is richting een meer geïntegreerde aanpak. Verzuim wordt steeds vaker gezien als een onderdeel van een bredere medewerker strategie, in plaats van losstaand beleid. Meer dan de helft (53%) van de bedrijven geeft prioriteit aan het verankeren van verzuimbeheer binnen hun bredere HR-strategie, waarin ook loondoorbetaling bij ziekte, secundaire arbeidsvoorwaarden, welzijn en verlofregelingen zijn opgenomen.
Versterkte ondersteuning voor welzijn en preventie is bovendien een belangrijke prioriteit voor ruim een derde (37%) van de bedrijven. Door te investeren in het welzijn van medewerkers, proberen bedrijven het aantal en de ernst van verzuim en arbeidsongeschiktheid terug te dringen. Voorbeelden zijn initiatieven op het gebied van mentale gezondheid (zoals weerbaarheidstrainingen of coaching), ergonomieprogramma’s en algemene vitaliteitscampagnes rondom beweging en leefstijl. Een derde van de bedrijven (33%) wil de expertise van hun HR-teams rond welzijn vergroten om deze stappen verder te ondersteunen.
Deze focus op welzijn is vooral sterk bij bedrijven die vooroplopen in het aanpakken van verzuim. Zij zijn verder gegaan dan alleen de basis (het herzien van beleid en procedures, het stroomlijnen van processen en administratie) en richten zich nu op meer waarde toevoegende initiatieven.
Uit onze enquête blijkt dat de kosten van verzuim voor veel bedrijven steeds verder oplopen. Als reactie daarop nemen werkgevers maatregelen om deze kosten te verlagen door een actievere benadering bij het aansturen van hun dienstverleners.
Bedrijven verschuiven van een passieve focus op contractverlengingen naar een aanpak die regelmatige monitoring van prestaties en hogere eisen aan de dienstverlening, centraal stelt. Veel werkgevers zijn van plan om de prestatie-indicatoren van hun dienstverleners (33%) en hun servicecapaciteiten (35%) in de komende twee jaar te evalueren. Zo kan een werkgever bijvoorbeeld beoordelen hoe snel de arbodienst een medewerker kan oproepen bij de bedrijfsarts, of de successen van de re-integratiedienstverlener onder de loep nemen. Om de prijs-kwaliteitverhouding verder te verbeteren, is vier op de tien bedrijven (40%) van plan om de contractvoorwaarden te heronderhandelen of over te stappen naar een andere aanbieder. Bijna een derde (29%) wil prestatiestandaarden toevoegen om dienstverleners verantwoordelijk te houden voor hun serviceniveau (zie figuur 2).
Het beheer van dienstverleners omvat ook het zoeken naar nieuwe oplossingen, vooral manieren om langdurig verzuim te voorkomen en beheersen. De meeste Nederlandse werkgevers voeren PMOs/PAGOs uit (51%) en hanteren een proces om medewerkers te vragen naar eventuele arbeidsbeperkingen (41%), zodat zij hun risico’s beter kunnen begrijpen en in aanmerking komen voor subsidies en compensatieregelingen. Wat casemanagement betreft, voert het merendeel van de bedrijven re-integratiebegeleiding uit (63%) en bieden ondersteuning tijdens ziekte of arbeidsongeschiktheid (78%), evenals specialistische casemanagers die deze trajecten begeleiden (53%). Verder zijn werkgevers geïnteresseerd in zaken als aandoening specifieke zorgpaden (29%), gespecialiseerde programma’s om bijvoorbeeld klachten aan het bewegingsapparaat te ondervangen (zie figuur 3). Deze programma’s bieden effectieve ondersteuning en dragen bij aan een sneller herstel en het verminderen van terugval.
Tot slot streven bedrijven ernaar om beter inzicht te krijgen in de oorzaken van verzuim en de financiële impact daarvan op hun organisatie. Dit omvat het voorspellen van de kosten en risico’s die met verzuim samenhangen (55%), het identificeren van segmenten binnen het personeelsbestand die een hoger risico op verzuim lopen (33%) en het verbeteren van de rapportages rondom verzuimschades en claims (27%). Gezamenlijk bieden deze inspanningen bedrijven krachtigere analysetools om verzuim effectiever te beheren.
Leidinggevenden zijn de eerste verdedigingslinie bij het beheren van verzuim, en veel organisaties erkennen dat zij op dit vlak tekortschieten. De meeste werkgevers willen dit aanpakken door de vaardigheden en effectiviteit van hun managers te versterken. De overgrote meerderheid biedt managers al scholing aan over verzuimbeleid en de beschikbare ondersteuning (71%), en de helft (51%) is van plan om managers te trainen in het herkennen en aanpakken van specifieke kwesties, zoals mentale gezondheid van medewerkers. Het doel is ervoor te zorgen dat het bedrijfsbeleid consequent wordt toegepast en dat medewerkers effectief worden begeleid en ondersteund.
Werkgevers willen medewerkers directer ondersteunen door meer betrokkenheid en bewustzijn te creëren rondom verzuim en de beschikbare hulpmiddelen. Zo is 42% van plan de communicatie over verzuim onder de loep te nemen, en wil 54% de vindbaarheid van beschikbare hulp verbeteren. Dit sluit aan bij de toegenomen aandacht voor chronische aandoeningen en het gebruik van aandoening-specifieke zorgpaden.
De kernboodschap van onze enquête is duidelijk: om op succesvolle wijze ziekteverzuim terug te dringen, kosten te verlagen en een gezonder en productiever personeelsbestand op te bouwen, zal het verzuimbeheer in Nederland moeten verschuiven van een reactief naar een proactief en strategisch proces. Dat betekent dat er nu sterkere verzuimbeheercapaciteiten moeten worden opgebouwd, zodat organisaties beter voorbereid zijn op de toekomst Dit zijn drie dingen die u nu kunt doen:
WTW ondersteunt organisaties bij het opstellen van effectieve verzuimstrategieën en het verbeteren van het welzijn van medewerkers door middel van:
Wilt u een gepersonaliseerde benchmark ontvangen om te begrijpen hoe uw organisatie zich verhoudt tot andere organisaties en om de bovengenoemde trends in meer detail te verkennen — als basis voor een plan om uw ambities te realiseren? Neem dan contact op met uw WTW contactpersoon om vandaag nog deel te nemen aan de survey.
